Friday, February 10, 2012

Гиппократын тангараг

Гиппократын тангараг
Доорх өргөх тангараг, өчил бичиг юүгээ өөрийн хүчин сачий, ухахуй, билгийн чинээгээр чин үнэнчээр гүйцэтгэсүү гэмээн оточ Апполон, Асклепий, Гигиея, Панакея, ялгуулсан охид дагнис хийгээд тэнгэр нар юугаа урин залж тэдний тольдогч мэлмийн өмнө андгайлсугай. Үүнд намайг эмнэхүй урлагийн эрдэмд сургагч юугаан эцэг эх лүгээ сацууд үзэж өөрт олдсон хүртсэнээ түүнтэй хуваалцан, хэрэг тохиолдвоос гачигдахуйн цагт нь туслаж байсугай. Түүний орыг залгамжлагсадыг ахан дүүсээ гэмээн үзэж анагаахуй эрдэм юугаа тэднийг судлая гэмээн хүсвэл ямар ч харам шан үгсэл гэрээ гэлгүйгээр заасуу. Сургаал заамж, аман хичээл сургах бусад бүхнийг өөр хэн ч бус өөрийн болон багшийн хүвгүүд хийгээд гагцхүү анагаахуй ухааны жам дагуу их өчил надтай тангаргийн барилдлагаат шавь нартаа сонсгож байсуу. 
Би-бээр өвчтний ахуй дэглэмийг тэдэнд альваа хор хөнөөл шудрага бусын гэм хүргэхээс татгалзан өөрийн хүчин чадал ухахуй билгийн чинээнд нийцүүлэн ямагт тэдний бус буянд чиглүүлсүгэй. Амь бүрэлгэх альваа хэрэглүүрийг би надаас гуйх хэнээ-бээр хэрхэвч үл өгсүү, тэр мэт санаа бодлыг хэрэгжүүлэгч зам мөрийг хэнд ч үл заасуу. Би бээр аж төрөл, ажил эрдэм юугаасаа насан туршид гэм зэмгүй, ариунйй хөтлөн залсуу. Цулст нь чулуу тогтохуй өвчнээр эмнэлчидийг ямарч тохиолд боловч эс хэрчин хагалж, үүнийг эл ажлаар оролдогч бусад хүнд хүртээж байсуу. 
Ямарч айлд орвол, альваа санаатай, шудрага бус хөнөөлтэй бүхэн, нэн ялангуяа эм, эр иргэн, боол хэний ч хайр сэтгэлийн хэрэг бүхнээс үсэд хол байж гагцхүү өвчтөний тусын тулд орж байсуу. Би бээр эмнэх, түүнчлэн эс эмнэх цагтаа хүмүүсийн аж төрлийг зарлан задлаж үл зохилдох бүхнийг огоот үл үзэн, үл сонсон тэр мэтсийг хүний нууц хэмээн таг дуугүй өнгөрч байя. 
Андгай тангараг юугаа эс эвдэн гүйцэлдүүлэгч миний аж амьдрал, ажил эрдэмд минь аз жаргал хүртэж, хүн тоотноос цаглашгүй мөнхийнх яруу алдар олдох болтугай. 
Тангарагаас няцаж, худал хуурмаг андгайлагчидад үүний эсэргэн хүртэх болтугай. 
Тайлбар: Энэхүү тангаргыг орос хэлнээс 1989 онд эрдэмтэн зохиолч агсан Ш. Гаадамба орчуулж профессор Г. Жамба хянан тохиолдуулж МАУ сэтгүүлийн мөн оны 2-рт нийтлүүлжээ.   

Friday, January 27, 2012

Dental problems


Dental problems

Below are some of the many dental conditions with varying incidence.

Dental caries occurs often due to bacterial attacks from plaque which are formed by foods that causes tooth decay and demineralization. Dental caries can be prevented but not recovered. Through proper oral care and regular dental procedures, tooth decay can be prevented.

There is a condition called tooth sensitivity where sharp pains are caused by exposed dentin alone. This is frequent in the premolars and canine area. Surgery, topical treatments and certain tooth pastes (dentrifices) are usually given to clients suffering from this. These agents desensitize the pain making it bearable for client recovery.

Mouth abscesses is an infection that surrounds the tissues in the tooth. These happen because of tissue destruction, tooth loss or widened infection from other parts of the body. Treatments are usually simple and used in other dental conditions.

Involuntary grinding of teeth whether awake or asleep is a condition called Bruxism. This can cause severe dental damage. This usually occurs in children but is often outgrown. Treatments rely largely on treating psychosomatic factors, which is the main reason why clients grind their teeth.

Carious, periodontal, wisdom tooth and dental trauma origins are common dental emergencies which require immediate attention from professional oral hygienist.

With an incomplete fracture on a vital posterior tooth that is connected to the dental and sometimes the pulp means you have a cracked tooth. Occasional adjustments, restoration or endodontic treatments would help alleviate the condition.

Dry socket disorder is an infectious type of dental condition that is created when a tooth is removed and occurs mostly after wisdom tooth extraction. This condition is usually seen in women than men. Preventive treatment includes use of antifibrinolytics agents, antiseptics as well as antibiotics.

When a wisdom tooth fails to erupt or function properly, this will cause dental problems. The cause of this condition is due to space constraint. Although there is no unique treatment, this will require surgery or teeth extraction only after careful deliberation.

Tooth abrasion is a destruction of your teeth but without carious. This is due to erosion from gastric, anorexia and bulimic patients, those with unusual diets or exposed with acidic fumes. Due to increase consumption of soft drinks, the young are commonly affected by this condition. Prevention is better than resorting to restorative treatments which are quite expensive.

Tooth disorders that are drug induced involves discoloration, physical damage and tooth sensitivity alterations. Common drugs that cause this condition are fluorides, tetracyclines, minocycline, ciprofloxacin, anticonvulsants and chemotherapy drugs.

Tuesday, January 10, 2012


Ясны сийрэгжилт-Остеопороз
Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын судалгаагаар зүрх судасны өвчин, хавдар, чихрийн шижин өвчний дараа ясны сийрэгжилт эзэлж байгаа нь өвчины тархалт ихсэн залуужиж байгааг харуулж байна. Хүн хоногт 1000-1500 мг кальцыг хоол хүнс болон нэмэлт бүтээгдэхүүнээр авах шаардлагатай. Иймд цагаан идээ ааруул, сүү, цөцгийн тос хэрэглээрэй. Өвлийн улиралд нарны гэх Д витамин ихээр дутагдах учир загас, жүржийн шүүс, үзэмний шүүс хэрэглэвэл Кальцийн шимэгдэлтийг сайжруулна. Кальц хэдийгээр авч байгаа ч хөдөлгөөн багатай байх,  кофейн ихээр агуулсан кофе, өтгөн цай, давс, хийжүүлсэн ундаа зэрэг нь кальц, магни бусад элементийг биеэс гадагшлуулах хортой шүү.
Энэ өвчний шинж тэмдэг: Буйлнаас цус гарах, шүд хурдан хорхойтох, үйрч унах, үс унах, хумс хугарах, шалтгаангүй уурлах, зүрх өвдөх, нойргүйдэх зэрэг шинж тэмдэг илэрнэ.